Hệ thống báo cháy gồm những thiết bị gì

Thiết bị báo cháy gồm những gì ?

Hệ thống báo cháy là một trong những hạng mục quan trọng giúp phát hiện sớm nguy cơ hỏa hoạn, cảnh báo kịp thời để bảo vệ tính mạng con người và tài sản. Tuy nhiên, nhiều người vẫn thắc mắc thiết bị báo cháy gồm những gì ? mỗi thiết bị có chức năng ra sao và cần lắp đặt ở đâu.

Trong bài viết này, AZ sẽ giúp bạn hiểu rõ các thành phần cơ bản của một hệ thống báo cháy tiêu chuẩn.

1. Tủ trung tâm báo cháy

Trung tâm báo cháy được xem là "bộ não" của toàn bộ hệ thống. Đây là nơi tiếp nhận tín hiệu từ các đầu báo và nút nhấn khẩn, sau đó xử lý để kích hoạt chuông, còi hoặc gửi tín hiệu đến các thiết bị liên quan.

Chức năng: Tiếp nhận tín hiệu từ các thiết bị đầu vào.

+ Phân tích và xác định khu vực xảy ra cháy.

+ Kích hoạt chuông, còi, đèn báo cháy.

+ Hiển thị trạng thái hoạt động và các lỗi của hệ thống.

+ Kết nối với các hệ thống khác như chữa cháy tự động, quạt tăng áp, thang máy hoặc hệ thống quản lý tòa nhà.

2. Đầu báo khói

Đầu báo khói là thiết bị được lắp trên trần nhà nhằm phát hiện khói sinh ra trong giai đoạn đầu của đám cháy.

Chức năng:

+ Phát hiện cháy sớm.

+ Phù hợp cho văn phòng, nhà ở, khách sạn, trung tâm thương mại.

+ Có độ nhạy cao đối với các vụ cháy âm ỉ.

Có hai loại phổ biến:

+ Đầu báo khói quang điện: Đầu báo khói quang điện hoạt động dựa trên nguyên lý tán xạ ánh sáng. Bên trong thiết bị có một nguồn phát ánh sáng (thường là đèn LED hồng ngoại) và một cảm biến quang được bố trí sao cho bình thường ánh sáng không chiếu trực tiếp vào cảm biến. Khi khói xâm nhập vào buồng cảm biến, các hạt khói làm tán xạ tia sáng về phía cảm biến. Khi lượng ánh sáng đạt đến ngưỡng cài đặt, đầu báo sẽ phát tín hiệu báo cháy.

Đầu báo khói quang điện đang được sử dụng phổ biến trong các công trình hiện nay nhờ: Phát hiện hiệu quả các đám cháy âm ỉ, cháy tạo nhiều khói trước khi bùng phát thành ngọn lửa. Ít xảy ra báo động giả hơn trong môi trường sinh hoạt thông thường. Độ ổn định cao và tuổi thọ tốt. Tiêu thụ điện năng thấp. Không sử dụng vật liệu phóng xạ.

+ Đầu báo khói ion hóa: Đầu báo khói ion hóa hoạt động dựa trên nguyên lý ion hóa không khí. Bên trong thiết bị có một lượng rất nhỏ vật liệu phóng xạ (thường là Americium-241), được niêm kín trong buồng cảm biến. Nguồn phóng xạ phát ra các hạt alpha để ion hóa không khí, tạo thành dòng điện rất nhỏ giữa hai điện cực. Khi các hạt khói đi vào buồng ion hóa, chúng làm thay đổi dòng điện. Mạch điện tử phát hiện sự thay đổi này và kích hoạt tín hiệu báo cháy.

Phù hợp lắp đặt cho các công trình nhà máy sản xuất hoặc kho liên quan đến hóa chất: xăng, dầu, gas, cồn

3. Đầu báo nhiệt

Đầu báo nhiệt hoạt động khi nhiệt độ môi trường vượt ngưỡng cài đặt hoặc nhiệt độ tăng đột ngột.

Thường được lắp tại

+ Nhà bếp.

+ Nhà xưởng.

+ Phòng máy.

+ Khu vực nhiều bụi hoặc hơi nước.

So với đầu báo khói, đầu báo nhiệt ít bị báo động giả trong môi trường đặc thù.

4. Đầu báo lửa

Đầu báo lửa sử dụng cảm biến hồng ngoại hoặc tia cực tím để phát hiện ngọn lửa ngay khi xuất hiện.

Thiết bị này thường được sử dụng tại:

+ Kho hóa chất.

+ Kho xăng dầu.

+ Trạm nhiên liệu.

+ Nhà máy sản xuất.

Ưu điểm là khả năng phát hiện rất nhanh đối với các đám cháy có ngọn lửa bùng phát.

5. Nút nhấn báo cháy khẩn cấp

Trong trường hợp con người phát hiện cháy trước khi đầu báo tự động kích hoạt, nút nhấn khẩn sẽ giúp phát tín hiệu báo động ngay lập tức.

Thiết bị thường được lắp:

+ Cầu thang.

+ Hành lang.

+ Lối thoát hiểm.

+ Sảnh các tầng.

6. Chuông báo cháy

Chuông báo cháy phát ra âm thanh lớn nhằm thông báo cho mọi người nhanh chóng sơ tán.

Thông thường chuông được bố trí tại:

+ Hành lang.

+ Nhà xưởng.

+ Văn phòng.

+ Chung cư.

+ Trường học.

7. Còi báo cháy

Ngoài chuông truyền thống, nhiều hệ thống hiện đại sử dụng còi báo cháy có cường độ âm thanh lớn hơn.

Một số loại còn tích hợp:

+ Đèn chớp.

+ Tin nhắn bằng giọng nói.

+ Cảnh báo đa âm.

8. Đèn báo cháy

Đèn báo cháy phát tín hiệu bằng ánh sáng khi xảy ra sự cố.

Thiết bị này đặc biệt hữu ích trong:

+ Nhà máy có tiếng ồn lớn.

+ Khu vực đông người.

+ Môi trường yêu cầu cảnh báo bằng hình ảnh.

9. Module điều khiển và module giám sát

Module là thiết bị giúp trung tâm báo cháy giao tiếp với các hệ thống khác.

Ví dụ:

+ Điều khiển cửa chống cháy.

+ Điều khiển quạt hút khói.

+ Kích hoạt hệ thống chữa cháy tự động.

+ Giám sát van và bơm chữa cháy.

10. Nguồn điện và ắc quy dự phòng

Hệ thống báo cháy phải hoạt động liên tục kể cả khi mất điện.

Vì vậy, trung tâm luôn được trang bị:

+ Bộ nguồn ổn định.

+ Ắc quy dự phòng.

+ Mạch sạc tự động.

Nguồn dự phòng giúp hệ thống tiếp tục hoạt động trong nhiều giờ khi nguồn điện chính bị gián đoạn.

11. Dây cáp tín hiệu và phụ kiện

Để các thiết bị kết nối với nhau cần có:

+ Dây tín hiệu chống cháy.

+ Hộp đấu nối.

+ Đế đầu báo.

+ Ống luồn dây.

+ Tủ kỹ thuật.

+ Thiết bị chống nhiễu.

Đây là những phụ kiện tuy nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của toàn bộ hệ thống.

Một hệ thống báo cháy hoàn chỉnh gồm những gì?

Một hệ thống báo cháy tiêu chuẩn thường bao gồm:

+ Trung tâm báo cháy.

+ Đầu báo khói.

+ Đầu báo nhiệt.

+ Đầu báo lửa (nếu cần).

+ Nút nhấn khẩn cấp

+ Chuông báo cháy.

+ Còi báo cháy.

+ Đèn báo cháy.

+ Module điều khiển.

+ Bộ nguồn và ắc quy dự phòng.

+ Dây cáp và phụ kiện lắp đặt.

Tùy theo quy mô công trình như nhà ở, chung cư, văn phòng, nhà xưởng hay trung tâm thương mại mà số lượng và chủng loại thiết bị sẽ được thiết kế phù hợp.

Có bao nhiêu loại báo cháy hiện nay ?

Trên thị trường hiện nay có 2 loại hệ thống báo cháy gồm Hệ thống báo cháy có dây và hệ thống báo cháy không dây.

Hệ thống báo cháy có dây với các thương hiệu lớn như Hivision, GST, Horring…phù hợp với các công trình quy mô lớn đang thi công, công trình yêu cầu thiết bị lớn. Hệ thống báo cháy có dây gồm 2 loại là loại địa chỉ và loại thường. Loại địa chỉ là khi có sự cố khách hàng sẽ biết chính xác vị trí của thiết bị..còn loại thường thì khách hàng chỉ biết ở loop ( kênh) 1 loop có thể có nhiều thiết bị đầu báo. Hệ thống báo cháy có dây thì độ an toàn và tin cậy trong đường truyền rất tốt. Tuy nhiên chi phí đầu tư và chi phí bảo dưỡng, vận hành sẽ rất cao.

Hệ thống báo cháy không dây: phù hợp cho các công trình quy mô vừa và nhỏ. Các thiết bị được kết nối với nhau thông qua sóng, phổ biến Lora, Zigbee. Hệ thống báo cháy không dây giúp khách hàng tiết kiệm chi phí đầu tư, thẩm mỹ tuy nhiên sẽ bị giới hạn bởi số lượng thiết bị, và yêu cầu đội ngũ kĩ thuật có kiến thức vững về sóng để thiết kế hệ thống hoạt động ổn định. Thương hiệu báo cháy không dây phổ biến hiện nay như FireAi với tủ trung tâm 127 thiết bị và 50 thiết bị phù hợp cho các công trình vừa và nhỏ như: kho, xưởng, chung cư mini, nhà ở kết hợp kinh doanh..home stay, nhà nghỉ, khách sạn nhỏ. Hệ thống báo cháy không dây chỉ nên lắp cho các công trình không cần trang bị hệ thống chữa cháy tự động… do các module kết nối giữa tủ trung tâm báo cháy và hệ thống chữa cháy chưa được đồng bộ.

Cách lựa chọn thiết bị báo cháy phù hợp

Khi lựa chọn thiết bị báo cháy, cần lưu ý:

+ Chọn thiết bị đạt tiêu chuẩn và có nguồn gốc rõ ràng.

+ Ưu tiên các thương hiệu uy tín, được sử dụng phổ biến trên thị trường.

+ Thiết kế hệ thống theo đặc điểm từng công trình.

+ Lắp đặt đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

+ Thực hiện kiểm tra và bảo trì định kỳ để đảm bảo hệ thống luôn hoạt động hiệu quả.

Kết luận

Việc hiểu rõ thiết bị báo cháy gồm những gì sẽ giúp chủ đầu tư, doanh nghiệp và hộ gia đình lựa chọn giải pháp phù hợp với nhu cầu sử dụng. Một hệ thống báo cháy đầy đủ không chỉ phát hiện sớm nguy cơ hỏa hoạn mà còn góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Để hệ thống hoạt động ổn định, hãy lựa chọn thiết bị chính hãng, được lắp đặt đúng kỹ thuật và bảo trì định kỳ theo quy định. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả phòng cháy, chữa cháy và đảm bảo an toàn lâu dài cho công trình.

Điện máy AZ là đơn vị chuyên cung cấp phân phối Thiết bị báo cháy không dây FireAi được nghiên cứu và sản xuất tại Việt Nam đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn PCCC khắc khe của các cơ quan chức năng đám bảo sản phẩm ổn định, an toàn, chất lượng.