Báo cháy không dây

Báo cháy không dây là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động và kinh nghiệm lựa chọn

Báo cháy không dây đang ngày càng được sử dụng phổ biến trong gia đình, nhà phố, văn phòng, cửa hàng, khách sạn, kho hàng và nhiều công trình khác. So với hệ thống báo cháy truyền thống sử dụng dây tín hiệu, hệ thống báo cháy không dây có ưu điểm nổi bật là lắp đặt nhanh, hạn chế việc đi dây và dễ dàng mở rộng hệ thống.

Vậy báo cháy không dây hoạt động như thế nào? Có những thiết bị nào? Báo cháy không dây có tốt không và nên lựa chọn loại nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

I - Báo cháy không dây là gì?

Báo cháy không dây là hệ thống phát hiện và cảnh báo cháy sử dụng kết nối không dây giữa các thiết bị như đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút nhấn khẩn cấp, còi báo động và trung tâm báo cháy.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường như khói hoặc nhiệt độ tăng cao, đầu báo sẽ gửi tín hiệu không dây về trung tâm. Trung tâm tiếp nhận và xử lý tín hiệu, sau đó kích hoạt thiết bị cảnh báo để thông báo cho người sử dụng.

Một hệ thống cơ bản có thể bao gồm:

+ Trung tâm báo cháy không dây.

+ Đầu báo khói không dây.

+ Đầu báo nhiệt không dây.

+ Nút nhấn báo cháy khẩn cấp.

+ Còi báo cháy không dây.

+ Đèn báo cháy.

+ Module hoặc thiết bị mở rộng tùy cấu hình.

Cấu tạo của hệ thống báo cháy không dây

Tùy từng thương hiệu và giải pháp, hệ thống có thể có cấu hình khác nhau. Tuy nhiên, một hệ thống báo cháy không dây thường gồm các thành phần chính sau.

1. Trung tâm báo cháy không dây

Trung tâm là bộ phận điều khiển và quản lý toàn bộ hệ thống.

Thiết bị có nhiệm vụ:

- Nhận tín hiệu từ các đầu báo.

- Xác định khu vực hoặc thiết bị phát tín hiệu.

- Phát lệnh cảnh báo.

- Quản lý trạng thái hoạt động của hệ thống.

- Cảnh báo khi thiết bị gặp sự cố hoặc nguồn pin yếu.

- Đối với công trình có nhiều khu vực, trung tâm báo cháy giúp người quản lý nhanh chóng xác định vị trí phát hiện sự cố.

2. Đầu báo khói không dây

Đầu báo khói không dây là thiết bị phát hiện khói trong môi trường.

Khi nồng độ khói đạt đến ngưỡng cài đặt, đầu báo sẽ phát tín hiệu cảnh báo về trung tâm hoặc kích hoạt cảnh báo theo thiết kế của hệ thống.

Phạm vi diện tích áp dụng: 40- 80m2 / đầu báo

Đây là thiết bị rất quan trọng trong các khu vực như: Phòng ngủ, phòng khách, hành lang, văn phòng, kho hàng, cửa hàng, phòng kỹ thuật.

3. Đầu báo nhiệt không dây

Đầu báo nhiệt được sử dụng để phát hiện sự gia tăng nhiệt độ hoặc nhiệt độ đạt đến ngưỡng xác định.

Thiết bị phù hợp với những khu vực mà đầu báo khói có thể không phải lựa chọn tối ưu, chẳng hạn như một số khu vực có bụi, hơi nước hoặc điều kiện môi trường đặc thù.

Phạm vi diện tích áp dụng: 15-30m2/ đầu báo

4. Nút nhấn báo cháy khẩn cấp

Nút nhấn cho phép người sử dụng chủ động kích hoạt cảnh báo khi phát hiện cháy.

Khi có sự cố, người dùng có thể nhấn nút để truyền tín hiệu đến hệ thống và kích hoạt cảnh báo theo cấu hình.

5. Còi và đèn báo cháy

Còi báo cháy phát ra âm thanh cảnh báo để mọi người nhanh chóng nhận biết nguy hiểm.

Một số hệ thống kết hợp còi và đèn chớp, giúp tăng khả năng nhận biết cảnh báo trong môi trường có tiếng ồn hoặc điều kiện quan sát hạn chế.

Nguyên lý hoạt động của báo cháy không dây

Nguyên lý hoạt động của hệ thống tương đối đơn giản:

Phát hiện → Truyền tín hiệu → Xử lý → Cảnh báo

Ví dụ, khi xảy ra cháy trong một phòng:

+ Đầu báo khói phát hiện khói.

+ Đầu báo gửi tín hiệu không dây đến trung tâm.

+ Trung tâm tiếp nhận và xác định thiết bị/khu vực phát tín hiệu.

+ Trung tâm kích hoạt cảnh báo.

+ Còi và đèn báo cháy, tất cả các đầu báo sẽ hoạt động.

Người quản lý nhanh chóng xác định khu vực cần kiểm tra và xử lý.

Tùy hệ thống, tín hiệu có thể được truyền theo mô hình kết nối khác nhau. Vì vậy, khi lựa chọn sản phẩm cần kiểm tra kỹ tần số, phạm vi truyền tín hiệu, khả năng chống nhiễu và phương thức kết nối của thiết bị.

Ưu điểm của hệ thống báo cháy không dây

- Không cần kéo dây tín hiệu phức tạp

Đây là ưu điểm dễ nhận thấy nhất.

Với công trình đã hoàn thiện, việc đi dây có thể ảnh hưởng đến tường, trần và kiến trúc. Hệ thống không dây giúp giảm đáng kể nhu cầu sử dụng dây tín hiệu.

- Lắp đặt nhanh

Do hạn chế công đoạn đi dây, thời gian triển khai có thể nhanh hơn so với một số hệ thống có dây, đặc biệt đối với công trình cải tạo hoặc bổ sung thiết bị.

- Phù hợp với công trình đã hoàn thiện

Báo cháy không dây là lựa chọn đáng cân nhắc khi:

+ Nhà đã xây dựng hoàn thiện.

+ Không muốn đục tường đi dây.

+ Cần bổ sung thêm đầu báo.

+ Công trình khó triển khai đường dây tín hiệu.

- Dễ mở rộng

Khi nhu cầu sử dụng tăng lên, có thể bổ sung thêm thiết bị nếu hệ thống và trung tâm hỗ trợ mở rộng.

- Tính thẩm mỹ cao

Việc hạn chế dây tín hiệu giúp hệ thống gọn gàng hơn và giảm ảnh hưởng đến kiến trúc công trình.

Nhược điểm của báo cháy không dây

Bên cạnh ưu điểm, báo cháy không dây cũng có một số điểm cần lưu ý.

+ Phụ thuộc vào pin

Nhiều thiết bị không dây sử dụng pin nên cần kiểm tra tình trạng pin định kỳ và thay thế khi cần thiết.

+ Phụ thuộc vào chất lượng tín hiệu

Khoảng cách truyền tín hiệu, vật cản, kết cấu công trình và môi trường xung quanh có thể ảnh hưởng đến khả năng liên lạc giữa các thiết bị.

+ Chi phí thiết bị có thể cao hơn

So với một số hệ thống báo cháy có dây đơn giản, thiết bị không dây có thể có giá thành đầu tư ban đầu cao hơn.

Tuy nhiên, khi tính cả chi phí nhân công, dây dẫn, thi công và hoàn thiện công trình, thì tổng chi phí đầu tư của hệ thống báo cháy không dây sẽ rẻ từ 30-50% so với hệ thống có dây.

Báo cháy không dây có tốt không ?

Báo cháy không dây có thể là giải pháp tốt nếu lựa chọn đúng thiết bị và thiết kế hệ thống phù hợp với công trình.

Không nên chỉ dựa vào giá thành để lựa chọn. Một hệ thống tốt cần xem xét nhiều yếu tố:

+ Độ ổn định của tín hiệu.

+ Phạm vi truyền tín hiệu.

+ Khả năng chống nhiễu.

+ Thời lượng pin.

+ Khả năng giám sát pin yếu.

+ Khả năng mở rộng.

+ Số lượng thiết bị hỗ trợ.

+ Điều kiện môi trường lắp đặt.

+ Chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.

+ Khả năng bảo trì, bảo dưỡng.

+ Đặc biệt với các công trình có yêu cầu cao về an toàn phòng cháy chữa cháy, hệ thống cần được lựa chọn và triển khai phù hợp với thiết kế, tiêu chuẩn và quy định hiện hành.

Báo cháy không dây phù hợp với những công trình nào?

- Nhà ở và nhà phố

Đây là một trong những ứng dụng phổ biến của báo cháy không dây.

Có thể bố trí đầu báo tại các vị trí quan trọng như phòng ngủ, phòng khách, hành lang và khu vực có nguy cơ phát sinh cháy.

- Cửa hàng và văn phòng

Hệ thống giúp phát hiện sớm nguy cơ cháy và cảnh báo cho nhân viên, khách hàng.

- Khách sạn, nhà nghỉ, home stay, bungerlow..

Có thể triển khai hệ thống tại phòng nghỉ, hành lang và các khu vực phù hợp theo thiết kế an toàn cháy.

- Kho hàng, nhà xưởng

Đầu báo khói và đầu báo nhiệt có thể được bố trí tại những khu vực có nguy cơ cháy, tùy thuộc vào đặc điểm hàng hóa và môi trường.

- Công trình cải tạo

Đây là trường hợp báo cháy không dây có nhiều lợi thế vì hạn chế việc đục phá tường, trần để triển khai dây tín hiệu.

Báo cháy không dây giá bao nhiêu?

Giá báo cháy không dây phụ thuộc vào thương hiệu, cấu hình, số lượng thiết bị và tính năng của hệ thống.

Một bộ cơ bản có thể gồm:

+ 1 trung tâm báo cháy.

+ Một số đầu báo khói/ nhiệt

+ Nút nhấn báo cháy.

+ Còi hoặc còi đèn.

+ Phụ kiện lắp đặt: dây điện, ốc vít…

Nếu công trình lớn, chi phí sẽ phụ thuộc vào số lượng đầu báo, phạm vi phủ sóng, số khu vực và yêu cầu thiết kế.

Do đó, thay vì chỉ hỏi “báo cháy không dây giá bao nhiêu?”, khách hàng nên cung cấp diện tích, số tầng, số phòng và mục đích sử dụng để được tư vấn cấu hình phù hợp.

Kinh nghiệm lựa chọn báo cháy không dây

1. Xác định quy mô công trình

Trước tiên cần xác định:

+ Diện tích khu vực/ phòng giám sát cho đầu báo

+ Số tầng.

+ Số phòng.

+ Số khu vực cần bảo vệ.

+ Đặc điểm môi trường.

2. Kiểm tra phạm vi truyền tín hiệu

Không nên chỉ dựa vào khoảng cách truyền tín hiệu được công bố trong điều kiện lý tưởng.

Đối với nhà nhiều tầng hoặc công trình có nhiều tường bê tông, cần đánh giá thực tế khả năng truyền tín hiệu.

Báo cháy không dây phổ biến hiện nay sử dụng sóng LORA và ZIGBEE. Sóng Lora Mhz..có khả năng kết nối xuyên tường, vật cản, truyền tín hiệu ra tuy nhiên tốn năng lượng và dễ bị nhiễu sóng với các thiết bị khác trong công trình như cửa cuốn, xe sử dụng smart key…Đối với sóng Zigbee sử dụng tần số 2.4Ghz thì khả năng kết nối ổn định hơn, ít nhiễu sóng, không tốn năng lượng, tuy nhiên khả năng kết nối xuyên vật cản sẽ kém hơn Lora đặc biệt với các công trình nhà cao tầng…Tuy nhiên để khắc phục tình trạng trên thì báo cháy FireAi có trang bị các router để gia tăng khả năng kết nối giữa các thiết bị.

3. Chọn đầu báo phù hợp

Không phải vị trí nào cũng sử dụng cùng một loại đầu báo.

Có thể cần kết hợp đầu báo khói, đầu báo nhiệt hoặc các loại cảm biến khác tùy khu vực. Đối với khu vực phát sinh khói như bếp, phòng máy…thì ưu tiên lắp đầu báo nhiệt phạm vi áp dụng 15-30m2/ đầu báo. Các vị trí khác không phát sinh khói thì lắp đầu báo khói với phạm vi sử dụng từ 40-80m2/ đầu báo.

4. Ưu tiên thiết bị có cảnh báo pin yếu

Đối với thiết bị sử dụng pin, chức năng cảnh báo pin yếu rất quan trọng để người quản lý có thể chủ động thay pin trước khi thiết bị ngừng hoạt động. Báo cháy FireAi được quản lý trên App giúp người sử dụng kiểm soát được tình trạng hoạt động của hệ thống và cảnh báo mất kết nối khi bị nhiễu sóng hoặc hết pin.

5. Kiểm tra khả năng mở rộng

Nếu công trình có khả năng mở rộng trong tương lai, nên lựa chọn trung tâm có khả năng hỗ trợ thêm thiết bị.

6. Lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng

Nên ưu tiên thiết bị có thông tin nhà sản xuất, tài liệu kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng và chính sách bảo hành rõ ràng.

Báo cháy không dây hay báo cháy có dây?

Hai giải pháp đều có ưu điểm và phạm vi ứng dụng riêng.

Tiêu chí	Báo cháy không dây	Báo cháy có dây
Thi công	Nhanh, ít dây	Cần triển khai dây
Công trình đã hoàn thiện	Phù hợp	Có thể khó thi công
Tính thẩm mỹ	Cao	Phụ thuộc phương án đi dây
Mở rộng	Thuận tiện nếu hệ thống hỗ trợ	Cần bổ sung dây
Pin	Thường cần quản lý pin	Thường ít phụ thuộc pin tại đầu báo
Tín hiệu	Phụ thuộc môi trường và thiết kế	Truyền qua đường dây
Chi phí	Rẻ	Đắt

Vì vậy, không có giải pháp nào phù hợp tuyệt đối cho mọi công trình. Việc lựa chọn cần dựa trên quy mô, thiết kế, điều kiện thi công và yêu cầu an toàn của công trình.

Những câu hỏi thường gặp về báo cháy không dây

1, Báo cháy không dây có cần đi dây không?

Thiết bị liên lạc với nhau bằng kết nối không dây nên không cần triển khai dây tín hiệu giữa các thiết bị theo cách của hệ thống có dây. Tuy nhiên, một số thiết bị vẫn có thể cần nguồn điện hoặc phụ kiện kết nối tùy model: Tủ trung tâm, nút nhấn, chuông đèn ngoài sử dụng pin dự phòng thì sẽ cấp nguồn AC 220V.

2, Báo cháy không dây sử dụng pin được bao lâu?

Thời gian sử dụng pin phụ thuộc vào loại thiết bị, loại pin, tần suất hoạt động và điều kiện sử dụng. Người dùng nên kiểm tra trạng thái pin định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Đối với báo cháy FireAi thì pin của đầu báo sẽ sử dụng được từ 3 năm mới cần phải thay thế

3, Nhà 2–3 tầng có nên dùng báo cháy không dây?

Có thể cân nhắc sử dụng, đặc biệt với nhà đã hoàn thiện và không thuận tiện để đi dây. Tuy nhiên cần kiểm tra phạm vi truyền tín hiệu giữa các tầng và bố trí thiết bị phù hợp.

4, Có thể mở rộng hệ thống báo cháy không dây không?

Có, nếu trung tâm và hệ thống được thiết kế hỗ trợ mở rộng. Cần kiểm tra số lượng thiết bị tối đa và khả năng tương thích trước khi mua.

5, Kết luận

Báo cháy không dây là giải pháp đáng cân nhắc cho nhiều công trình cần triển khai hệ thống cảnh báo cháy nhưng muốn hạn chế việc đi dây và thời gian thi công.

Để lựa chọn đúng sản phẩm, khách hàng nên quan tâm đến độ ổn định tín hiệu, phạm vi hoạt động, thời lượng pin, khả năng mở rộng, chất lượng thiết bị và điều kiện thực tế của công trình thay vì chỉ lựa chọn dựa trên giá.

Nếu bạn đang cần lắp đặt hệ thống báo cháy không dây cho gia đình, nhà phố, cửa hàng, văn phòng, khách sạn hoặc kho xưởng, nên khảo sát công trình trước để lựa chọn số lượng và chủng loại thiết bị phù hợp hoặc liên hệ với Chúng tôi để được khảo sát, tư vấn miễn phí